De Nederlandse kust is een van de meest verrassende plekken om te wildplukken. Van geurige duinen en zilte kwelders tot kleurrijke zeewieren in getijdepoelen: langs de kust groeit een enorme rijkdom aan eetbare planten en wieren. Veel mensen kennen zeekraal of duindoorn, maar er is nog veel meer te ontdekken.
Ben je benieuwd wat je deze zomer kunt wildplukken langs de kust? In dit blog nemen we je mee langs de verschillende kustlandschappen en laten we zien welke eetbare planten en zeewieren wij vaak onder andere tijdens onze Wildplukwandelingen en de Wildplukcursus tegenkomen en proeven.
Wildplukken aan de kust: een uniek ecosysteem
Grofweg kun je vier verschillende kustlandschappen onderscheiden die interesant zijn voor wildplukken:
- De groene kustzone (ook wel duinstruweel genoemd)
- De zandduinen
- De kwelder of schorre
- Het getijdengebied met zeewieren
Elk landschap biedt zijn eigen oogst gedurende de zomermaanden.
1: De groene kustzone (duinstruweel)
In deze zone kun je onder andere vinden:
Vlier
De vlier is een van de bekendste wilde planten van Nederland. In de vroege zomer kun je de geurige bloesem oogsten voor siroop, thee of limonade. Later in het seizoen verschijnen de donkere bessen, die je kunt verwerken tot sap, jam of vlierbessensiroop.
Hop
Hop groeit als een krachtige klimplant langs struiken en bosranden. De jonge scheuten zijn in het voorjaar eetbaar en worden soms zelfs vergeleken met asperges.
Duindoorn
De feloranje bessen van de duindoorn zijn echte vitamine C-bommetjes. Ze rijpen meestal vanaf het einde van de zomer en hebben een fris-zure smaak die uitstekend werkt in sap, jam of desserts.
Meidoorn
Van meidoorn zijn zowel de jonge blaadjes als de rode bessen bruikbaar. De jonge bladeren hebben een milde smaak en kunnen aan salades worden toegevoegd.
Braam
Bramen zijn een geliefde zomervrucht. Langs de kust kunnen de struiken dankzij het milde klimaat bijzonder rijk dragen.
2: Wildplukken in de duinen
Wilde asperge
Wilde asperge is een bijzondere verschijning in sommige kustgebieden. De jonge scheuten worden geoogst voordat ze volledig uitlopen en hebben een verfijnde smaak.
Rimpelroos
De grote, geurende bloemen van de rimpelroos zijn eetbaar en vormen een kleurrijke toevoeging aan salades, siropen en desserts. Later in de zomer verschijnen de opvallend grote rozenbottels, die rijk zijn aan vitamine C en uitstekend geschikt zijn voor thee, jam, siroop en zelfs rozenbottelpuree.
Teunisbloem
De wortel van de teunisbloem werd vroeger wel de “hamwortel” genoemd vanwege zijn voedzame karakter. Ook de bloemen zijn eetbaar.
Zandkool (rucola)
Zandkool wordt soms wilde rucola genoemd vanwege de pittige, kruidige smaak van de bladeren. Een verrassende plant voor salades.
Wilde reseda
Hoewel minder bekend, is wilde reseda een interessante kustplant die al eeuwen voorkomt in het Nederlandse duinlandschap.
Zeeraket
Zeeraket groeit vaak dicht bij het strand. De jonge bladeren hebben een licht peperige smaak die doet denken aan mosterd of rucola.
3. De kwelder of schorre: het domein van de zilte groenten
Wie van zilte smaken houdt, kan zijn hart ophalen op de kwelders en schorren. Dit zijn gebieden die regelmatig door zeewater worden overspoeld. Door die voortdurende invloed van zout water groeien hier planten die je vrijwel nergens anders vindt.
De belangrijste kwelders en schorren vind je hier:
Waddengebied
- De Slufter (Texel)
- De Boschplaat (Terschelling)
- Noarderleech (Friesland)
Zeeland
- Verdronken Land van Saeftinghe
- Schorren van Sint Annaland
Zuid Holland
- Slufter – (Oostvoorne)
Zeekraal
Zeekraal is waarschijnlijk de bekendste zilte groente van Nederland. De knapperige stengels zijn heerlijk in salades, bij visgerechten of kort geroerbakt.
Lamsoor
Lamsoor heeft een zachte, iets ziltige smaak en wordt veel gebruikt in de gastronomie.
Zeevenkel
Zeevenkel heeft een aromatische smaak met tonen van venkel, citrus en zee. Een bijzondere smaakmaker in salades en ingelegde gerechten.
Zeebiet
Zeebiet is de wilde voorouder van onze snijbiet, suikerbiet en rode biet. De bladeren zijn uitstekend als groente te gebruiken.
Zeekool
Zeekool heeft dikke bladeren en een karakteristieke smaak. Deze bijzondere kustplant werd vroeger zelfs gekweekt als groente.
Zeemelde
Zeemelde lijkt qua toepassing enigszins op spinazie en groeit goed in zoute omstandigheden.
Voor veel wildplukkers vormen kwelders het hoogtepunt van een kustwandeling vanwege de unieke smaken die je hier aantreft.
4: Eetbare zeewieren langs de Nederlandse kust
Zeewieren groeien altijd op hard substraat, zoals stenen, dijken, golfbrekers en schelpenbanken.
Voor de grootste diversiteit bezoek je gebieden met veel getijdenwerking, zoals:
- Oosterschelde
- Veerse Meer
- Waddenkust
Rond laag water en in getijdepoelen kun je vaak tientallen soorten ontdekken.
Bruinwieren
Bekende soorten zijn:
- Kleine zee-eik
- Gezaagde zee-eik
- Blaaswier
- Wakame (Japanse kelp)
Bruinwieren bevatten veel mineralen en umami. Van zee-eik kun je bijvoorbeeld verrassend lekkere zeewierchips maken.
Roodwieren
Tot de eetbare roodwieren behoren:
- Stijf priemwier
- Duivelstong
- Rood darmwier
- Japans bessenwier
Stijf priemwier wordt door veel kenners beschouwd als een van de lekkerste Nederlandse zeewieren. Het heeft een stevige beet en kan zelfs wat doen denken aan zeekraal.
Japans bessenwier is bijzonder geschikt voor noedelsoepen, bouillons en andere warme bereidingen doordat het zijn structuur goed behoudt tijdens het koken.
Groenwieren
De bekendste groenwieren zijn:
- Zeesla
- Darmwier
Deze soorten hebben een frisse smaak en zijn uitstekend geschikt voor salades, pesto’s en groentegerechten.
Veilig en duurzaam wildplukken langs de kust
Wildplukken brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Houd daarom altijd rekening met de volgende richtlijnen:
- Oogst alleen soorten die je honderd procent zeker herkent.
- Laat voldoende staan voor dieren en natuurlijke verspreiding.
- Respecteer beschermde natuurgebieden.
- Controleer lokale regelgeving voordat je gaat oogsten.
- Oogst zeewier alleen uit schoon water.
Zie wildplukken als het plukken van rente en niet van het kapitaal. Je neemt een klein deel mee en laat de rest achter zodat de natuur gezond blijft.
Boekentip voor kustwildplukkers
Met een goede gids op zak gaat er een compleet nieuwe wereld voor je open.
Wie deze zomer gaat wildplukken langs de kust ontdekt veel meer dan alleen zeekraal. In de groene kustzone vind je onder andere vlier, braam en duindoorn. De duinen herbergen bijzondere soorten zoals wilde asperge, zeeraket en hondsroos. Op de kwelders groeien geliefde zilte groenten zoals lamsoor, zeebiet en zeekraal. En in getijdegebieden wacht een indrukwekkende verzameling eetbare zeewieren.
De Nederlandse kust is daarmee een van de meest veelzijdige wildplukgebieden van ons land. Trek eropuit, neem een goede gids mee en ontdek hoeveel eetbaars er groeit tussen zee, zand en zout.
Wil jij ook veilig en zelfstandig leren wildplukken?
Neem dan snel een kijkje bij onze wildplukwandelingen en wildplukcursus
