De zomer is misschien wel het mooiste seizoen om te wildplukken. Waar de lente vooral in het teken staat van jonge scheuten en frisse bladeren, biedt de zomer een overvloed aan bloemen, kruiden, bessen en zelfs de eerste paddenstoelen. Tijdens een wandeling door de duinen, langs een bosrand of aan de waterkant valt er iedere week weer iets nieuws te ontdekken.
Juist dat maakt wildplukken zo bijzonder. De natuur verandert voortdurend en geen wandeling is hetzelfde. Tijdens onze wildplukwandelingen merken we vaak dat deelnemers verrast zijn door de rijkdom aan eetbare planten die gewoon langs het pad groeien. Planten waar ze jarenlang gedachteloos aan voorbij liepen, blijken ineens heerlijke ingrediënten voor salades, siropen, thee of zelfs complete maaltijden.
In dit blog delen we onze favoriete zomerplanten. Sommige soorten zijn bekend, andere worden nog maar weinig gebruikt in de keuken. Samen vormen ze een prachtige kennismaking met de smaken van de zomer.
Let op: Pluk alleen planten die je honderd procent zeker herkent. Oogst met respect voor de natuur, neem nooit meer mee dan je nodig hebt en laat voldoende staan voor insecten, vogels en andere dieren.
1: Duindoorn
Duindoorn is misschien wel de meest iconische struik van onze kust. Hoewel de feloranje bessen pas vanaf eind augustus rijpen, hoort deze plant absoluut thuis in een zomerlijst. Tijdens warme zomerdagen zie je de struiken al vol hangen met bessen die langzaam beginnen te kleuren.
Vindplaats: Je vindt duindoorn vooral in de Nederlandse duinen, waar de struik uitstekend bestand is tegen wind, droogte en zout. Vooral langs de Noordzeekust groeit hij uitbundig.
Kenmerken: De struik heeft smalle grijsgroene bladeren en opvallende doorns. In de nazomer verschijnen de karakteristieke feloranje bessen.
Smaak: De bessen zijn friszuur, citrusachtig en verrassend aromatisch.
Gebruik in de keuken: Duindoorn is heerlijk in siropen, jams, desserts, vinaigrette en vruchtensappen. Door het hoge vitamine C-gehalte is het bovendien een echte krachtpatser.
Onze ervaring: Tijdens onze kustwandelingen kijken deelnemers vaak al uit naar de eerste verkleurende bessen. Hoewel we ze meestal nog laten hangen om verder te rijpen, is het ieder jaar weer een mooi moment waarop je merkt dat de zomer langzaam overgaat in de nazomer.
Leuk weetje: Buit heeft een eigen t-shirt ontworpen voor Wildplukkers met een illustratie van onze geliefde duindoorn erop.
2: Bosaardbei (Fragaria vesca)
Wie eenmaal een rijpe bosaardbei heeft geproefd, begrijpt waarom deze plant zoveel liefhebbers heeft. De vruchtjes zijn klein, maar hun geur en smaak zijn ongeëvenaard.
Vindplaats: Bosranden, open plekken in loofbossen, oude houtwallen en zonnige bermen.
Kenmerken: Een laag groeiend plantje met drietallige bladeren, witte bloemetjes en kleine rode vruchtjes.
Smaak: Zoeter en aromatischer dan de aardbeien uit de supermarkt.
Gebruik in de keuken: Heerlijk uit het vuistje, door yoghurt, desserts of verwerkt tot siroop.
Onze ervaring: Tijdens een wandeling zijn bosaardbeitjes vaak een onverwacht cadeautje. Ze liggen als kleine rode juweeltjes tussen het groen. Regelmatig zien we deelnemers even stil worden zodra ze hun eerste wilde aardbei proeven. De reactie is bijna altijd hetzelfde:“Zo smaakte een aardbei vroeger.”
3 Moerasspirea (Filipendula ulmaria)
Moerasspirea behoort voor ons tot de mooiste zomerbloemen. Zodra de plant bloeit, hangt er een heerlijke zoete amandelgeur boven vochtige graslanden.
Vindplaats: Vochtige bermen en slootkanten.
Kenmerken: Een hoge plant met roomwitte bloemschermen die in de zomer rijk bloeien.
Smaak: Zoet, bloemig en met een vleugje amandel en vanille.
Gebruik in de keuken: Perfect voor limonade, siroop, panna cotta, ijs, custard en kruidenthee.
Onze ervaring: Tijdens onze wildplukcursus laten we deelnemers vaak eerst aan de bloemen ruiken voordat we iets vertellen. Vrijwel iedereen wordt verrast door de zachte honingachtige geur. Het is een plant die je vooral ervaart met je neus.
4: Wilde venkel (Foeniculum vulgare)
Wilde venkel is een van de meest aromatische planten die je in de zomer kunt tegenkomen.
Vindplaats: Vooral langs de kust, op zonnige dijken, schuine en droge bermen.
Kenmerken: Fijn geveerde bladeren met grote gele schermbloemen.
Smaak: Anijsachtig, fris en licht zoet.
Gebruik in de keuken: Siroop, olie en thee.
Onze ervaring: Tijdens onze wandelingen langs de kust hoeft iemand maar even langs de plant te strijken en de hele groep ruikt direct de herkenbare anijsgeur. Dat maakt wilde venkel een van de makkelijkste planten om te leren herkennen.
5: Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera)
Ondanks zijn reputatie als invasieve exoot is reuzenbalsemien verrassend veelzijdig in de keuken.
Vindplaats: Langs rivieren, beken, vochtige bosranden en slootkanten.
Kenmerken: Kan meer dan twee meter hoog worden en heeft opvallende roze tot paarsroze bloemen.
Smaak: De bloemen smaken lichtzoet. De zaden hebben een nootachtige smaak.
Gebruik in de keuken:De bloemen zijn prachtig in salades of desserts. De rijpe zaden kun je roosteren of verwerken in granola.
Onze ervaring: Vooral kinderen vinden deze plant fantastisch. De zaaddozen springen open zodra je ze aanraakt. Dat zorgt tijdens wandelingen altijd voor veel plezier én nieuwsgierigheid.
6: Watermunt (Mentha aquatica)
Watermunt is een heerlijke zomerse smaakmaker.
Vindplaats: Langs sloten, beken, vijvers en natte oevers.
Kenmerken: Ronde paarse bloemhoofdjes en sterk geurende bladeren.
Smaak: Fris, verkoelend en krachtiger dan gewone munt.
Gebruik in de keuken: Geschikt voor thee, limonade, cocktails, fruitsalades en zomerse desserts.
Onze ervaring: Op warme zomerdagen eindigt een wildplukwandeling regelmatig met een glas watermunt ice tea. Simpel, maar misschien wel een van de lekkerste manieren om de wandeling af te sluiten.
7: Echte kamille en schijfkamille (Matricaria chamomilla & Matricaria discoidea)
Kamille is een plant die bijna iedereen kent van de thee, maar veel mensen weten niet dat je haar ook vers kunt gebruiken in de keuken. Zowel de echte kamille als de schijfkamille zijn eetbaar. Schijfkamille heeft geen witte bloemblaadjes, maar herken je aan de kleine geelgroene bloemhoofdjes die heerlijk naar ananas geuren.
Vindplaats: Je vindt kamille op zonnige, voedselarme plekken zoals bermen, akkers, dijken en braakliggende terreinen. Schijfkamille groeit vaak tussen stoeptegels en langs paden.
Kenmerken: Echte kamille heeft fijn ingesneden bladeren, witte bloemblaadjes en een opvallend hol bloemhart. Schijfkamille mist de witte bloemblaadjes en heeft compacte geelgroene bloemhoofdjes.
Smaak: Mild, honingachtig en bloemig. Schijfkamille heeft daarnaast een frisse ananasachtige geur en smaak.
Gebruik in de keuken:De bloemen zijn heerlijk als thee, in siroop, koekjes, desserts of om room en melk mee te aromatiseren. De jonge blaadjes kunnen in kleine hoeveelheden aan salades worden toegevoegd.
Onze ervaring: Tijdens onze wandelingen laten we deelnemers beide soorten vaak naast elkaar ruiken. Het blijft bijzonder hoeveel mensen verrast zijn door de tropische geur van schijfkamille. Vanaf dat moment wordt het ineens een plant die overal opduikt.
8: Melganzenvoet (Chenopodium album)
Melganzenvoet is misschien niet de bekendste eetbare plant, maar wel een van de meest veelzijdige. Sterker nog: het is familie van quinoa, spinazie en snijbiet.
Vindplaats: Je vindt melganzenvoet op omgewerkte grond, in moestuinen, langs akkers, op braakliggende terreinen en in bermen.
Kenmerken: De bladeren zijn grijsgroen met een wit poederachtig laagje aan de onderzijde. De plant kan gemakkelijk meer dan een meter hoog worden.
Smaak: Jonge bladeren smaken zacht en nootachtig en doen denken aan spinazie.
Gebruik in de keuken: Gebruik de jonge bladeren als spinazie in quiches, curry’s, soepen, pasta’s of roerbakgerechten. Ook rauw zijn de jonge blaadjes heerlijk in een salade.
Onze ervaring: Melganzenvoet is een plant waar deelnemers vaak aan voorbij lopen. Zodra we vertellen dat het eigenlijk een wilde spinazie is, ontstaat er direct enthousiasme. Het is een mooi voorbeeld van hoeveel eetbaars er groeit op plekken waar bijna niemand naar kijkt.
9: Lariks (Larix decidua)
De lariks wordt vaak vergeten als eetbare boom. Toch behoren de jonge lichtgroene naalden tot onze favoriete voorjaar- én zomeringrediënten.
Vindplaats: Lariksen groeien in bossen, landgoederen, parken en op de hogere zandgronden van Nederland.
Kenmerken: In tegenstelling tot de meeste naaldbomen verliest de lariks in de herfst zijn naalden. In het voorjaar en de vroege zomer verschijnen zachte, frisgroene naaldbundels.
Smaak: Fris, citrusachtig en licht harsachtig.
Gebruik in de keuken: Gebruik de jonge naalden voor siroop, thee, kruidenzout, boter, azijn of als smaakmaker in desserts.
Onze ervaring: Tijdens onze wildplukwandelingen geven we deelnemers vaak een paar jonge lariksnaalden om direct te proeven. De frisse citrussmaak zorgt vrijwel altijd voor verbaasde gezichten. Veel mensen verwachten een scherpe dennenachtige smaak, maar ontdekken juist iets verrassend fris.
10: Zwavelzwam (Laetiporus sulphureus)
De zwavelzwam is misschien wel de bekendste eetbare houtzwam van Nederland. Door zijn stevige structuur wordt hij ook wel de “Chicken of the Woods” genoemd.
Vindplaats: Je vindt zwavelzwammen op levende of dode loofbomen zoals eik, wilg, kastanje en kers.
Kenmerken: De zwam groeit in grote waaiervormige trossen met felgele tot oranje kleuren. Jonge exemplaren voelen zacht en sappig aan.
Smaak: Jonge zwavelzwammen hebben een milde smaak en een stevige, vezelige structuur die veel mensen aan kip doet denken.
Gebruik in de keuken: Bak jonge stukken kort in boter of olie en gebruik ze in curry’s, taco’s, pasta’s, risotto of op de barbecue. Door de stevige structuur is het een geliefd vegetarisch alternatief voor kip.
Onze ervaring: Tijdens onze paddenstoelenwandelingen is de zwavelzwam vaak dé publieksfavoriet. Het moment waarop deelnemers voor het eerst proeven en ontdekken waarom hij “Chicken of the Woods” wordt genoemd, levert altijd enthousiaste reacties op.
Veilig wildplukken in de zomer
De zomer biedt volop mogelijkheden om eetbare planten en paddenstoelen te verzamelen, maar verantwoord wild plukken blijft belangrijk.
Houd daarom altijd deze basisregels aan:
- Pluk alleen soorten die je honderd procent zeker herkent.
- Neem nooit meer mee dan je nodig hebt.
- Laat voldoende bloemen staan voor insecten en bestuivers.
- Respecteer beschermde natuurgebieden en lokale regelgeving.
- Oogst jonge bladeren en bloemen met mate, zodat de plant kan blijven groeien.
- Bij paddenstoelen geldt: neem alleen jonge, gezonde exemplaren mee en laat oude exemplaren staan zodat ze hun sporen kunnen verspreiden.
Zie wildplukken als samenwerken met de natuur. Je bent te gast en oogst slechts een klein deel van wat de natuur je schenkt.
Veelgestelde vragen over wildplukken in de zomer
Welke planten kun je in de zomer wildplukken?
In de zomer kun je onder andere duindoorn, bosaardbei, wilde venkel, watermunt, moerasspirea, kamille, melganzen voet, reuzenbalsemien en verschillende eetbare bloemen vinden. Later in de zomer verschijnen ook de eerste bessen en paddenstoelen.
Mag je overal wildplukken?
Nee. In veel natuurgebieden gelden regels of is wildplukken niet toegestaan. Informeer je vooraf en pluk altijd met respect voor de natuur. Voor eigen gebruik wordt het bijna overal in Nederland gedoogd.
Wat is een goede plant om mee te beginnen?
Watermunt, wilde venkel en bosaardbei zijn relatief gemakkelijk te herkennen. Toch raden we beginners altijd aan om samen met een ervaren wildplukgids op pad te gaan.
Ontdek de smaken van de zomer
Iedere wandeling door de natuur laat zien hoeveel eetbaars er om ons heen groeit. Van geurige moerasspirea en frisse watermunt tot zoete bosaardbeitjes en indrukwekkende zwavelzwammen: de zomer is een seizoen vol verrassingen.
Wil je leren hoe je eetbare planten veilig herkent en toepast in de keuken? Ga dan eens mee met een van onze Wildplukwandelingen, zoals de Zeewier- en oesterwandeling, Duin- en zilte plantenwandeling, of de Paddenstoelenwandeling. Ook is de Buitenkeuken heel erg leuk om te ontdekken, omdat je na de wildplukwandeling ook jouw buit leert klaar te maken op vuur met verschillende technieken, of hoe je bijvoorbeeld je vers geplukte vangst kunt conserveren en fermenteren. Tijdens een ontspannen wandeling laten we je kennismaken met de rijkdom van de Nederlandse natuur. Je leert planten herkennen, ontdekt hun verhalen én proeft onderweg verschillende wilde smaken.
Ben je enthousiast geworden? Bij onze meerdaagse Wildplukcursus leer je alles over wildplukken in verschillende landschappen in de praktijk. Daar duiken we met een leuke groep wildplukkers in de dop dieper in de wereld van eetbare planten, bomen, paddenstoelen en zeewieren en leer je hoe je het hele jaar door verantwoord kunt wildplukken.
Lees ook onze Blog over Wildplukken langs de Nederlandse kust.
